Standartlara uygun olmayan, kalın veya farklı karakterlerle hazırlanan plakalar araç muayenesinden geçemiyor. Ayrıca bu plakaları kullanan araçlara 30 güne kadar trafikten men cezası uygulanabiliyor. Sahte mühür ve karekodlarla hazırlanan, vernikli ve kalın karakterli APP plakaları kullananlara ise 280 bin liraya kadar para cezası kesilebiliyor.
Sahte ve yasa dışı şekilde temin edilen kalın karakterli APP plakalar için ciddi yaptırımlar uygulanıyor. Bu plakaları değiştirmek isteyen araç sahipleri ise oldukça zahmetli bir süreçle karşılaşıyor. Öncelikle emniyete başvurularak plakanın kayıp olduğu bildiriliyor. Ardından noterde yeni ruhsat çıkarılıyor ve yeni harf ile rakamlardan oluşan plaka tahsis ediliyor. Daha sonra plaka basım atölyelerinde yeni plakalar hazırlanıyor.
Plaka değişikliği yalnızca ruhsatla sınırlı kalmıyor. Trafik sigortası, kasko ve varsa ihtiyari mali mesuliyet sigortalarında da güncelleme yapılması gerekiyor. Bunun yanında çeşitli sistemlerde de plaka değişikliği bildirilmek zorunda kalınıyor.
APP plaka kullanan milyonlarca araç sahibi, cezalardan kaçınmak için plakalarını değiştirmek üzere plaka basım noktalarında yoğunluk oluşturdu. Yasa dışı kabul edilen bu plakaları kullananlara ilk tespitte 140 bin lira, ikinci kez yakalanmaları halinde ise 280 bin liraya kadar para cezası uygulanıyor. Ayrıca araçlar trafikten men ediliyor.
Bu fiil aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç sayılıyor. Kanunun 204’üncü maddesine göre resmi belgede sahtecilik yapan, gerçek bir belgeyi aldatıcı şekilde değiştiren ya da sahte belge kullanan kişiler 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabiliyor.
Elinde orijinal plakası bulunan araç sahipleri, APP plakalarını araçlarından sökerek imha edip tekrar orijinal plakalarını kullanabiliyor. Ancak orijinal plakası bulunmayanlar için süreç daha uzun ve zahmetli oluyor.
Bu kişiler önce trafik şubesine giderek plakalarının kayıp olduğunu bildirmek zorunda. Ardından alınan belgelerle notere başvuruluyor, yeni ruhsat basılıyor ve yeni plaka tahsis ediliyor. Daha sonra plaka basım atölyelerine gidilerek yeni plakalar hazırlanıyor.
Plakanın değişmesiyle birlikte araçla bağlantılı birçok sistemde de güncelleme yapılması gerekiyor. Trafik sigortası, kasko ve ihtiyari mali mesuliyet sigortalarında zeyilname düzenlenmesi gerekiyor. Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) etiketi bulunan araçlarda da plaka değişikliğinin bildirilmesi şart.
Bunun yanı sıra Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ve özellikle şirket araçlarında kullanılan taşıt tanıma sistemleri de yeni plakaya göre güncellenmek zorunda. Plaka tanıma sistemi bulunan site ve abonelikli otoparklarda da yeni plakanın yönetime bildirilmesi gerekiyor.
Plaka ve ruhsat değişimi sürecinde ruhsat işlemleri, plaka basım evrakı ve diğer masraflarla birlikte ortalama yaklaşık 4 bin liralık bir maliyet ortaya çıkıyor. Plaka basım ücreti ise yaklaşık 850 lira seviyesinde.
Ayrıca APP plakaların sökülmesi sırasında kullanılan silikonun temizlenmesi ve yeni plakalık temini gibi işlemler de zaman kaybına neden olabiliyor.
Farklı il koduna sahip araçları kullanmak istemeyen kişiler, ikinci el satış işlemlerinde de ek işlemlerle karşılaşabiliyor. Noterlerin APP plakaları teslim almaması nedeniyle plaka, ruhsat ve sigorta değişikliği gibi işlemlerin yapılması gerekiyor.
Bu nedenle araç satışı öncesinde yasal plakaların temin edilmesi, satış sırasında ise alıcının kendi ikamet ettiği ilin plakasını almak için noterden yeni basım evrakı çıkarması gerekiyor. Bu durum ikinci el araç satışlarında bazen bir günlük gecikmelere yol açabiliyor.
