Yeteri kadar gündeme gelmedi ama geçen haftanın en önemli haberi kanımca şuydu:
Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığınca imar planı değişiklikleriyle taşınmazların değer kazanması durumunda ortaya çıkan kazancın yüzde 90’ının kamuya aktarılmasını öngören “İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği” yayımlandı. Yönetmelikle şehirlerin plansız büyümesinin ve keyfi imar değişikliklerinin önüne geçilecek.
***
Bu yönetmelik, şehirleşme bakımından devrim niteliğinde!
Misal, vatandaşın imara yakın bölgede tarla vasfında toprağı var…
İmar değişikliğiyle konut alanına dönüşen toprağın fiyatı şak diye 10 katına fırlıyor.
Veya yine aynı işlemle sanayi alanına dönüşen tarladan olağanüstü rantlar elde ediliyor.
İşte biz bu farka rant diyoruz.
***
Yıllardır şehirlerimizi yaşanamaz hale getiren, dikey büyümenin ve estetik yoksunu binaların yükselmesinin önünü açan, alt yapı sorununu beraberinde getiren, kentsel dönüşüm adı altında iç içe dairelerin inşa edilmesini sağlayan da bu rant meselesidir.
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliği işte bu rantın önüne geçilmesini sağlayacak, devrim niteliğindeki bir karardır.
***
Bakanlık yayımladığı yönetmelikle diyor ki, artık kimse topraktan rant elde edemeyecek, bir rant oluşacaksa, kamuya ait olacak.
***
Kuşkusuz yönetmelik kağıt üzerinde kamu çıkarını gözetiyor.
Ancak yönetmeliğin yayımlanması kadar uygulanması da önemli.
Hatta daha da önemli.
Nitekim, kamu yararını gözeten bu ve buna benzer onlarca yasa ve yönetmelikle idare ediliyoruz.
Mesela deprem yönetmeliği kağıt üzerinde depreme dayanıklı yapılar inşa edilmesini amaçlıyor.
Ancak uygulamadaki ihmaller nedeniyle, büyük depremlerde yeni binaların yıkıldığını, ağır hasar aldığını gördük.
O halde suç yasalarda değil, yasaları uygulamayanlarda ve denetimsizlikte.
Bakanlık, yönetmeliği yayımlamakla kalmamalı, yerel yönetimlerle sıkı işbirliğine gidip, denetimlerle yönetmeliğin uygulanmasını sağlamalı.
Sağlamalı ki geç kalınmış dahi olsa, en azından şehirlerimizi talan eden sürece dur demeli.
MUSTAFA ÖZDAL
