Kırsal kalkınmaya büyük destek veren, sağlıklı gıda üretimi için çiftçileri yerel tohuma ve iyi tarım uygulamalarına teşvik eden Nilüfer Belediyesi, aynı zamanda farkındalık yaratan çalışmalar da yürütüyor. “Herkes için eşit, ulaşılabilir, sağlıklı gıda” sloganıyla 2021 yılını Gıda Yılı olarak ilan eden ve yıl boyunca bütün çalışmalarını bu temayla gerçekleştirecek olan Nilüfer Belediyesi, bu doğrultuda yeni bir eğitim dizisi başlattı. Kentliyle kırsalı kaynaştırmayı, kentte yaşayan insanları hayatın her alanında üretime dâhil etmeyi, tarımla olan bağlarını kuvvetlendirmeyi ve kırsaldaki çiftçilerin eksik olduğu alanlarda kendilerini geliştirmeyi hedefleyen Nilüfer Belediyesi, bu kapsamda TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası işbirliğiyle “Gıda ve Tarım” eğitimleri düzenliyor. Balkon tarımından budamaya, tohum alma yöntemlerinden aşılama ve gübreleme yöntemlerine kadar kentli ve çiftçilere yönelik çevrimiçi ve yüz yüze 24 ayrı oturumda düzenlenecek olan eğitim programı, “Amatör bahçıvanlar için balkon, teras, küçük bahçe tarımı” eğitimiyle başladı. Nilüfer Belediyesi’nin youtube kanalında canlı olarak yayınlanan eğitim, büyük ilgi gördü. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sevinç Başay tarafından verilen eğitimde, balkon tarımında iklim ve güneş ışığının önemi, çevresel faktörler, gerekli ekipmanlar, uygun saksılar ve kullanılması gereken toprak özellikleri, gübreleme, balkonda yetiştirilebilecek sebze türleri ile özellikleri ve bakım işlemleri paylaşıldı.
Güneş ışığı önemli
Bitkiler için ışığın vazgeçilmez olduğunu belirten Doç. Dr. Sevinç Başay, bazı sebzelerin günde 10 saate kadar güneş ışığına ihtiyaç duyarken, bazı yapraklı sebzelerin kısmi güneşe tahammül edebildiğini söyledi. Başar, “Bitkiler gün boyunca 6 saat ya da daha fazla güneş ışığı almalıdır. Domates, lavanta, nane, biber, kekik, çilek, patlıcan gibi bitkileri balkonun güneş alan kısımlarında, roka, pazı, patates, turp, sarımsak, taze soğan, brokoli, karalahana, ıspanak, kabak, marul, havuç, karnabahar, bezelye, fasulye ve yasemin gibi bitkileri de gölgede kalan, ışığı doğrudan almayan kısımlarda yetiştirebilirsiniz” dedi.
Ağır metal riskine dikkat
Kentsel alanlarda yetiştirilen sebzelerde ağır metal birikimi riskinin arttığına dikkat çeken Başay, “Tarım yapılacak balkon kirlilik kaynaklarından biri olan otoyola 60 metreden daha yakınsa, o balkonda süs bitkileri ve fesleğen, kekik, adaçayı, lavanta ve biberiye gibi tıbbi aromatik bitkiler yetiştirilerek, balkon yetiştiriciliğinin görsel ve psikolojik yönlerinden yararlanılmasını öneriyorum. Sebzelerin yetiştirileceği balkon otoyoldan uzaklaştıkça, yetiştirilecek sebzelerin ağır metal taşıma riski azalır” diye konuştu.
Balkon tarımı için uygun sebze türleri
Balkon yetiştiriciliği için gerekli ekipmanları da katılımcılarla paylaşan Başay, en önemli unsurlardan birinin de sebze yetiştirme kabının en az 40 cm derinliğinde olması gerektiğini vurguladı. Saksılarda yetiştirilebilecek derin, orta ve yüzlek köklü bitkilerden örnekler de veren Başay, küçük kaplarda yetiştirmek için en ideal olan sebzelerin domates, hıyar, biber, yeşil soğan, yeşil sarımsak, marul, fındık turp, maydanoz, pazı ve nane olduğunu söyledi.
Sağlıklı bitkiler yetiştirmek için bitkilere fiziksel destek, su ve besin maddesi sağlanması gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Sevinç Başay, bitki yetiştirmek için iyi drene edilmiş toprak kullanılması gerektiğini söyledi. Torf, humusça zengin ürünler ile topraksız karışımların balkon sebzesi için uygun olduğunu belirten Başay, “Talaş, perlit ya da vermikülitten oluşan karışımlar uygundur. Bunlar, hastalık ve yabancı ot tohumları içermez, aynı zamanda nem ve besinleri tutarlar. İyi süzülürler ve hafiftirler. Toprak düzenleyicileri kullanmanız da, daha verimli sonuçlar almanızı sağlar. Çay posası, kahve telvesi de toprağın yapısını iyileştirir” dedi. Başay, önerilen toprak karışımları bileşenlerini de anlattı.
Organik gübre kullanın
Gübre çeşitlerine de değinen Başay, sağlıklı balkon yetiştiriciliğinde solucan, mantar ve yarasa gübresi, balık emülsiyonu gibi organik gübreler kullanılmasının önemini vurguladı. Başay, “Başarılı bir balkon yetiştiriciliğinin anahtarı, bitkilerinizi su ve haftalık gübre ile besleyerek, bol hasadı teşvik etmektir. Bitkilerin rengi kontrol edilmelidir. Gölgede kalan sebzelerde rengin açılması ve yetersiz büyüme, bir semptomdur” diye konuştu.
Her sezonun başında saksılardaki toprağın havalandırılıp, toprak iyileştiricileri ve organik gübre eklenerek toprağın yapısının zenginleştirilmesinin çok önemli olduğunu söyleyen Başay, “Yıllarca saksılarda aynı toprak kullanılarak yetiştirme yapılıyor. Asla böyle bir şey olmamalı. Toprak, mutlaka her sezon başında havalandırılmalı ve zenginleştirilmeli” dedi.
Bitki zararlılarıyla mücadele için evde yapılabilecek karışımları da paylaşan Doç. Dr. Sevinç Başay, izleyenlerin sorularını da yanıtladı.
Nilüfer Belediyesi’nin “Gıda ve Tarım” eğitimleri yıl boyuna devam edecek.
