Fahiş fiyat düzenine devlet müdahalesini destekliyorum

Önce şunu belirteyim:

Terör, uyuşturucu, çete gibi suçlar dışında insanların şafak baskınıyla  gözaltına alınmalarını doğru bulmuyorum. 

CHP’li belediye başkanlarına, bürokratlara, çalışanlara reva görülen muamele, ülkenin tanınmış iş insanların kapısını da çaldı. 

Onlardan biri de Özer Matlı.

Oysa bu iş insanlarının şirketleriyle ilgili mali denetimler zaten yapılıyordu ve Matlı’nın şirketine kısa süre önce ceza kesilmişti.

Şimdi bu gözaltı görüntülerini gören yabancı ortaklar bu ülkede yatırım yapmayı sürdürebilir mi veya yeni yatırımlar yapmaya cesaret edebilir mi?

***

Gözaltı yöntemi doğru olmasa da sektörde tekelleşmiş gıda firmalarının denetlenmesini ise sonuna kadar destekliyorum.

Bursa Ticaret İl Müdürlüğü’nün denetimlerine değindiğim yazılarımda, özellikle marketlerde sebze ve meyvelerin fahiş fiyatlara satıldığını vurgulamıştım.

Kuşkusuz serbest piyasa ekonomisinde fiyatı devlet değil arz ve talep dengesi belirler.

Rekabetçi bir piyasada fiyatı yükseltirseniz alıcı bulmakta zorlanırsınız.

Ancak bizde işler öyle yürümüyor.

Mesela hallerde kurulan paravan şirketler marifetiyle, sebze ve meyveleri birkaç kez el değiştirmek suretiyle tüketiciye yüksek karlarla satılıyor. 

Bu benim yorumum değil, Bursa Ticaret İl Müdürlüğü’nün denetimleriyle ortaya çıkan maddi bir gerçek.

***

Hal Kayıt Sistemi diye bir uygulama var.

Bu uygulamayı internetten indirip, marketlerdeki sebze ve meyvelerin barkotlarını okutarak, ürünlerin yüzde 50’den aşağı karla satılmadığını göreceksiniz.

***

Beyaz et sektöründe yaşananlar bundan biraz farklı olsa da Ticaret Bakanlığı’nın sektör temsilcilerini zam yapmamaları için uyardığını, ihracat yasağı getirdiğini biliyoruz.

Ancak uyarı işe yaramamış belli ki.

***

Geçen gün bir arkadaşım anlattı.

Kısa süre önce 350 liradan satılan tavuğun fiyatı, şak diye 150 liraya düşmüş.

Soruyorum,  150 liraya satsan bile kar ettiğin tavuğu 350 liraya nasıl satarsın?

***

Bu paylaştığım da  Almanya ve Türkiye arasındaki fiyat kıyaslamasını gösteren bir tablo.

Türkiye’de satılan çoğu ürünün fiyatı Almanya’dan yüksek!

Almanların para birimi Euro, Türk lirasından 55 kat daha değerli olmasına rağmen, bizden ucuza et yiyorlar, sebze ve meyve tüketiyorlarsa, devlet bu soruna el atmalıydı.

***

Önerim ise şu:

Özel bir yasa çıkarılsın ve manipülasyon ve fahiş fiyat gibi serbest piyasa koşullarını bozan firmalara yüksek cezalar kesilsin. 

Çünkü serbest piyasa, birkaç firmanın tüketiciyi sömürdüğü düzen değil adaletin ve makul karın korunduğu bir ekonomik sistemdir. 

Mustafa ÖZDAL